GRUP Herkenrodebossen en Wijerbos
Participatie, procesbegeleiding

De Vlaamse overheid wil in de Herkenrodebossen en het Wijerbos werk maken van substantiële bosuitbreiding. DenS Communicatie ondersteunt dit ruimtelijk planningsproces met gerichte communicatie en een intensief participatietraject waarin landbouwers, eigenaars en andere terreinbeheerders een actieve stem krijgen.

Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP) Herkenrodebossen en Wijerbos
Opdrachtgever: Vlaamse overheid, Departement Omgeving
Looptijd: 2021 – heden
Onze rol: communicatie, participatiebegeleiding, procesondersteuning

Vraag

In het kader van het bosuitbreidingsbeleid plant de Vlaamse overheid een GRUP voor de Herkenrodebossen (Hasselt) en het Wijerbos (Herk-de-Stad en Nieuwerkerken). Het gaat om een ambitieus plan dat mikt op 135 hectare bijkomend bos in het Herkenrodegebied en 50 hectare in het Wijerbos. Doel van het GRUP is de boskernen herstellen en versterken, met aandacht voor landbouw, erfgoed en recreatief medegebruik. Voor zo’n moeilijk dossier als herbebossing volstaan de formele inspraakmomenten niet om lokaal een draagvlak op te bouwen.
DenS Communicatie werkt samen met het planteam een participatieve aanpak uit met twee doelstellingen: de bebossingsdoelstelling uitwerken in nauw overleg met de zwaarst getroffen actoren (vooral landbouwers) én een uitvoeringsgericht traject opstarten.

Aanpak

DenS Communicatie werd door het planteam eerst gevraagd om de formele inspraakmomenten vorm te geven: publieke raadpleging over de startnota en openbaar onderzoek over het ontwerp-GRUP. Hiervoor ontwikkelen we een heldere communicatiestructuur met een toegankelijke webpagina, ingesproken toelichtingen, folders, nieuwsbrieven en content voor lokale gemeentekanalen.

Maar al van bij de start merken we dat het project veel meer nodig heeft. Daarom zochten we het gesprek op met wie het écht aanbelangt.

Het hart van onze aanpak: overleg met de zwaarst getroffen actoren — in de eerste plaats landbouwers. In meerdere rondes verkennen we samen welke gronden wel of niet in aanmerking komen voor bebossing, welke impact dat zou hebben op de bedrijfsvoering, en waar ruimte zit voor fasering of uitruil. We werken op twee sporen: groepsgesprekken met landbouwers uit het hele gebied en individuele gesprekken met de 10 à 15 zwaarst getroffen landbouwers
Ook met de eigenaars van recreatieve aantrekkingspolen in het gebied gaan we individueel in overleg.

We zoeken samen naar oplossingen die hun werking respecteren en tegelijk bijdragen aan de doelstellingen van het GRUP. Sommige van deze actoren worden actief betrokken in het bredere landschapsherstel. Deze aanpak zorgt voor meer wederzijds begrip en vertrouwen, en leidt tot een sterker, beter gedragen ontwerp-GRUP.

Parallel aan het planningsproces zetten we ook een uitvoeringsgericht traject op. Een werkgroep grondenruil waarin alle betrokken Vlaamse administraties zetelen, zoekt concrete oplossingen op maat van landbouwers die zwaar getroffen worden.

Waar mogelijk wordt de ruil van gronden al in gang gezet vóór het GRUP formeel wordt vastgesteld. Zo blijft de impact op de bedrijfsvoering beperkt én verhoogt de kans dat er op korte termijn effectief bos bijkomt. Een aanpak die plan en praktijk meteen met elkaar verbindt.